تفاوت‌ حسگرهای فول‌فریم و کراپ

20 2,752

اغلب عکاسان و علاقه‌مندان به عکاسی در هنگام شروع کار خود یک دوربینی مجهز به حسگر کراپ خریداری می‌کنند و ترجیح می‌دهند که هزینه بیشتری را برای یک لنز فول‌فریم بپردازند. این یک شیوه معقول برای کسانی است که می‌خواهند در آینده کاری دوربین کراپ خود را به یک بدنه فول‌فریم تغییر دهند؛ اما واقعاً لنز‌های فول فریم تصویر واضح و شارپی را بر روی سنسورهای کراپ می‌اندازد؟ آیا لنزهای فول‌فریم عملاً لنزهای مناسبی برای این نوع سنسورها هستند؟ در کل حسگر‌های کراپ با فول فریم چه تفاوت‌هایی دارد؟ در ادامه سعی شده است تا به طور کلی به سؤالات فوق پاسخ داده شود.

سنسور کراپ چست؟

حسگر تصویر دوربین‌های دیجیتال در دو نوع فول‌فریم و کراپ تولید می‌شوند. این تقسیم‌بندی بر اساس ابعاد حسگر صورت گرفته است. حسگرهای فول فریم دارای همان ابعاد فیلم‌های ۳۵ میلی‌متری هستند در حالی که حسگرهای کراپ در ابعاد کوچک‌تری تولید می‌شوند. حسگر‌های کراپ با توجه به اینکه چه شرکتی آن‌ها را تولید کرده است، اندازه‌ی متفاوتی دارند. از انواع حسگرهای کراپ می‌توان به APS-C و micro 4/3 اشاره کرد.

%db%b1

sensor_2-650-80

زاویه دید

تفاوت اصلی سنسور‌های کراپ و قطع متوسط در زاویه دید تصویر ثبت شده است. اگر از یک لنزِ به خصوص، در دوربین‌های فول فریم و کراپ استفاده شود سنسور‌های فول‌فریم با توجه به اینکه ابعاد بزرگ‌تری دارند طبیعتاً زاویه بازتری را نیز تحت پوشش خود قرار می‌دهند. در واقع عبارت کراپ در سنسورهای کوچک‌تر نیز به همین موضوع اشاره دارد که انگار در این حسگرها قسمتی از ابعاد تصویر برش خورده‌ است. به عنوان مثال اگر یک‌بار با دوربین فول‌فریم D800 نیکون و بار دیگر با D7100 نیکون که دارای سنسور کراپ است از یک نقطه دید ثابت و با یک لنز مشخص نسبت به سوژه عکس بگیریم، تصویر ثبت شده توسط D7100 زاویه دید بسته تری نسبت به D800 دارد.

cropped_sensor_view

 فاصله کانونی

خوشبختانه بر خلاف تصور رایج هیچ نکته پیچیده‌ای در مورد فاصله کانونی لنز در دوربین‌های فول‌فریم و کراپ وجود ندارد. فاصله کانونی یکی از مشخصات فیزیکی لنز است و به هیچ پارامتر دیگری وابسته نیست. به عنوان مثال یک لنز ۵۰ میلی‌متری در تمام دوربین‌ها،از دوربین‌های ۳۵ میلی‌متری گرفته تا دوربین‌های قطع بزرگ، فاصله کانونی ۵۰ میلی‌متر دارد. این که می‌گوییم لنز ۵۰ میلی‌متری یک تصویر واید ارائه می‌دهد یا لنزی با فاصله کانونی ۲۰۰ میلی‌متر یک لنز تله است با این فرض خواهد بود که تصویر لنز بر روی حسگری با ابعاد فیلم ۳۵ میلی‌متر ثبت شده است؛ بنابراین این امکان وجود دارد که یک لنز ۱۸ میلی‌متری بر یک سنسور بسیار کوچک مثل سنسور دوربین‌های موبایل زاویه دیدی کاملاً بسته ارائه دهد و یک لنز تله به محسوب شود.

canon-5d-vs-canon-20d-full-frame-versus-cropped-sensor-490x326

شرکت‌های سازنده لنز اغلب برای لنز‌های خود یک فاصله کانونی معادل نیز تعریف می‌کنند. مثلاً ابعاد سنسورهای APS-C نیکون ۱/۵ برابر کوچک‌تر از حسگر‌های فول هستند یا به عبارتی دیگر دارای ضریب کراپ ۱.۵ هستند. این بدین معناست که اگر یک لنز ۵۰ میلی‌متری به یک دوربین کراپ نیکون بسته شود زاویه دیدی معادل تصویر ثبت شده از یک لنز ۷۵ میلی‌متری بر بدنه فول فریم ارائه می‌دهد. ۷۵ میلی‌متر در واقع همان فاصله کانونی معادل این لنز ۵۰ میلی‌متری برای سنسورهای APS-C نیکون است. برای محاسبه فاصله کانونی معادل کافی است کراپ فکتور یا ضریب کراپ را در فاصله کانونی لنز ضرب کنید. با توجه به این که فاصله کانونی معادل بر اساس قطع فیلم‌های ۳۵ میلی‌متری محاسبه می‌شود بنابراین می‌تواند پارامتر خوبی برای درک نسبی این نکته باشد که لنز مورد نظر چه زاویه دیدی را پوشش می‌دهد.

مزیت‌ها و ویژگی‌های حسگرهای فول‌فریم و کراپ

در ادامه به دور از مباحث فنی به ویژگی‌های این دو نوع سنسور می‌پردازیم

سنسورهای فول‌فریم

عموماً این سنسورها از داینامیک رنج بالاتری برخوردارند و در ایزوهای بسیار بالا یا پایین نسبت به حسگرهای کراپ تصاویری واضح‌تر و با نویز کم‌تر ارائه می‌دهند. این نوع سنسورها در عکاسی معماری بسیار کارآمدتر هستند زیرا در این نوع عکاسی به تصاویر واید نیاز است تا بناهایی با ابعاد مختلف در کادر تصویر جای گیرند. در ضمن از آنجایی که حسگر‌های فول فریم از ابعاد بزرگ‌تری نسبت به حسگر‌های کراپ برخوردار هستند، در نتیجه تصاویر ثبت شده توسط این حسگرها دارای جزئیات بیشتری خواهند بود.

سنسورهای کراپ

با وجود اینکه سنسور‌های کراپ کیفیتی معادل نمونه‌های فول فریم ارائه نمی‌دهد ولی نسبت به آن‌ها اقتصادی‌تر هستند. به علاوه در عکاسی تله یا عکاسی طبیعت با توجه به اینکه این دوربین‌ها عمق میدان بیشتری را از یک نقطه دید ثابت ارائه می‌دهند می‌توانند به انتخاب معقول‌تری نسبت به دوربین‌های فول فریم تبدیل شوند.
sensorcomparison-1

 

لنز‌های فول‌فریم و کراپ

شرکت‌های سازنده، لنز‌ها را با توجه به اینکه قرار است بر چه دوربینی بسته شود طراحی می‌کنند. لنز‌های فول فریم برای حسگر‌های فول فریم و لنزهای کراپ به طور اختصاصی برای حسگر‌های کراپ طراحی‌شده‌اند. به علاوه این امکان وجود دارد که لنز‌های فول‌فریم را بر بدنه کراپ ببندیم ولی در ابعاد تصویر و زاویه دید همان‌طور که در فوق اشاره شد، تغییراتی حاصل می‌شود.

احتمالاً شنیده‌اید که استفاده از لنز فول فریم بر بدنه کراپ تصویری شارپ‌تر را ارائه می‌دهد. این یک تصور غلط است که در بین عموم متداول شده است؛ زیرا لنزهای طراحی شده برای بدنه کراپ تمامی نور ورودی را بر روی حسگر می‌اندازند در حالی که یک لنز فول فریم بخش قابل توجهی از نور ورودی را خارج از حسگر کراپ می‌اندازد و عملاً این قسمت از تصاویر بلااستفاده می‌مانند. محققان DxOMark پارامتری به نام مگاپیکسل دریافتی یا Perceptual Megapixel را برای به‌ دست آوردن شارپنس تصویر ثبت شده در ترکیب‌های وسیعی از بدنه‌ها و لنز‌های مختلف محاسبه کرده‌اند. به عنوان مثال تصویر ثبت شده توسط 5D mark III به همراه یک لنز ۷۰-۲۴ میلی‌متر شارپنسی  معادل 14 P-Mpix خواهد داشت. این در حالی است که شارپنس تصویر ثبت شده توسط بدنه کراپ Canon 7D با همان لنز فول فریم تا 7 P-Mpix کاهش می‌یابد؛ بنابراین وضوح تصویر به نسبت کم خواهد شد؛ اما اگر لنز 55-18 میلی‌متر F3.5-5.6 کانن که برای حسگر‌های کراپ APS-C طراحی شده است بر بدنه 7D ببندیم تصویر نهایی شارپنسی برابر با 8 P-Mpix ارائه می‌دهد. لازم است بدانید که برای خرید لنز اول باید رقم به مراتب بیشتری پرداخت کنید؛ بنابراین اگر قصد ندارید که دوربین کراپ خود را به فول‌فریم ارتقا دهید خرید لنز فول فریم کار منطقی‌ای به نظر نمی‌رسد؛ زیرا علاوه بر از دست دادن وضوح تصویر، هزینه چند برابری نیز باید بابت آن بپردازید.

untitled

 

 

20 نظرات
  1. Esy می‌گوید

    بسیار آموزنده بود استاد محترم

  2. داریوش می‌گوید

    واقعا عالی ممنون از اطلاعات بسیار عالی و کاربردی بخصوص در مورد استفاده لنزهای فول فرم در دوربینهای سنسور کراپ

  3. 7D می‌گوید

    عالی

  4. محسن می‌گوید

    اقای حسینی شما علت کاهش کیفیت را نگفتید فقط اتفاقی که می افتد را به نقل از محققان DxOMark شرح دادید.
    اگر ممکن است علت را توضیح دهید.

    1. امیر حسینی می‌گوید

      سلام
      ممنون از اینکه مطالب رو پیگیری می‌کنید.
      دلیلی که برای افت شارپنس تصویر هنگام استفاده از لنز‌های فول فریم بر روی دوربین‌های کراپ در متن بالا مطرح شد این است که تمامی پرتو‌های نور گذرنده از لنز بر روی حسگر متمرکز نمی‌شود و بر حسب کراپ فاکتور میزانی از نور خارج از محدوده حسکر پروژکت می‌شود. این در حالی است که اگر از لنز کراپ استفاده شود تمامی نور دریافتی دقیقا در ابعاد سنسور تابانده می‌شود و نتیجتا چون پرتو‌های نور متمرکزتر توسط سنسور دریافت می‌شوند تصویر ثبت شده واضح‌تر خواهد بود.

      1. سیامک می‌گوید

        سلام

        یه سوالی هم من داشتم درسته تمامی پرتوهای نور به سنسور نمیرسه نهایتا تصویر کامل تشکیل نمیشه ولی کیفیت عدسی لنز چی صد در صد تاثیر گذاره من خودم لنز فول فریم روی بدنه کراپ تست کردم تفاوت خیلی خیلی زیاده

  5. محمد علیزادع می‌گوید

    خیلی ممنون امیر جان زنده باشی

  6. علیرضا فرهی می‌گوید

    خوب وقتی برای کراپ های کنون لنزی سریعی نیست باید چی کار کنیم؟

  7. حسن می‌گوید

    ممنون از اطلاعاتتون

  8. حسن می‌گوید

    امکانش هست کمی در مورد رابطه شاتر ،دیافراگم وایزو به صورت فرمولی توضیح دهیدمثلا
    در روز که خورشید عمود است رابطه دیافراگم وشاتر وایزو رو توضیح دهید وهمچنین در شب
    مم،ون میشم

  9. میثم رفیعی می‌گوید

    بسیار عالی بود. واقعا توضیحاتتون جالب، مطنقی و کاربردی بود. خیلی از مجهولات ذهن بنده در این رابطه رو پاسخ دادید. واقعا متشکرم.

  10. امید شریفی می‌گوید

    تفاوت اصلی روی عمق میدان تصویر هست .دوربین های کراپ جهت تصویر برداری از مناظر با فاصله زیاد بهتر هستند

  11. سهند می‌گوید

    سلام
    ممنون از مطلب بسیار مفیدتون
    چندتا سوال داشتم
    دوربین ۷۵۰۰ نیکون با توجه به قیمتش و کیفیتش نسبت به دوربین ها چجوریه؟
    ۷۵۰۰ نیکون کراپ یا فول فریم؟
    به نظرتون تو این رنج قیمتی (۵تومن ) چه دوربین هایی خوبه ؟
    و اینکه من یک دوربین مبخوام که بیشتر عکاسی مدلینگ کنم باهاش و همچنین عکاسی ورزشی و کمی هم طبیعت چه دوربینی برام مناسبه؟
    ببخشید خیلی سوال کردم دیگ، ممنون میشم برا پاسخ سوال هام رو ایمیل کنید

    1. سعید فرامرزی می‌گوید

      با سلام.
      با تلفن ۸۸۶۷۴۸۱۴ و داخلی ۵۰۱ تماس بگیرید در حدمتتون هستم.

  12. امیر می‌گوید

    سللم با این تفاسیر لنز هایی که مناسب برای کراپ باشن و رزولوشن بالایی داشته باشن انگشت شمارن
    لطفا لنزهایی که دارای دیافراگم بزرگ باشن و مناسب سنسور کراپ باشن رو معرفی کنید
    با تشکر

    1. امیر حسینی می‌گوید

      با سلام و ممنون از توجه نظرتون
      حتما در چند روز آینده یک مطلب در این مورد تهییه و منتظر می‌کنیم.

  13. علی می‌گوید

    با سلام،
    اینکه لنزهای مخصوص کراپ مناسبتر برای دوربین های کراپ هستند حرف درستی نیست. لنز پرایم ۵۰ میلیمتر فول فریم روی nikon d3400 مگاپیکسل معادل ۱۴ می دهد در حالیکه لنز ۳۵ مخصوص این دوربین مگاپیکسل معادل ۱۰٫ قیمت هر دو هم برابر است. مگاپیکسل معادل به کیفیت سنسور و موارد دیگر هم مرتبط هست. به همین دلیل دوربین های فول فریم کیفیت بهتری زا ارائه می دهند.

  14. علیرضا می‌گوید

    دانستن این مطالب مفی. هست اما همش به هنر عکاسی شما مربوط میشه… خلاق باشید…

  15. فرشاد می‌گوید

    سلام
    مشابه لنز ۲۴-۷۰ فول فریم، لنز کراپ هم داریم که برای دوربین ۷۰D بشه استفاده کرد؟

    1. امیر حسینی می‌گوید

      سلام نزدیک‌ترین لنز EOS 18-135 IS USM کانن هستش.

نظرات

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.